Chaos na granicy Ceuty! Prawie 50 tysięcy migrantów w ciągu doby, kilkadziesiąt ofiar

Szturm na Europę bez precedensu

Liczbę 49 tysięcy migrantów, którzy w ciągu ostatniej doby przekroczyli w sposób niekontrolowany granicę z Ceutą, potwierdziło w piątek MSW Hiszpanii. To liczba, która mówi sama za siebie, bo jednym zdaniem opisuje skalę kryzysu, jaki rozegrał się w tej małej, wysoko wysublimowanej społeczności północnoafrykańskiej. Dla porównania, miasto stale zamieszkiwane jest przez około 85 tysięcy ludzi. Innymi słowy, w ciągu kilkudziesięciu godzin liczba przybyszów prawie dorównała populacji Ceuty.

Migranci najpierw gromadzili się w marokańskim mieście Fnideq, a potem masowo próbowali przekroczyć granicę z Ceutą. Tysiące migrantów przekraczały granicę drogą lądową, przez ogrodzenia i drogą morską, omijając graniczny falochron. Atak był skoordynowany i zdeterminowany, a lokalny system bezpieczeństwa okazał się całkowicie nieadekwatny wobec skali zdarzenia.

Tragedia na granicy, chaos w mieście

Liczby są przerażające. Co najmniej 34 osoby zginęły podczas prób przedostania się tysięcy migrantów z Maroka do Ceuty, podczas najpoważniejszego kryzysu migracyjnego w tym mieście od 2021 r. Niektóre źródła podają jeszcze wyższe liczby ofiar, ale oficjalne doniesienia mówią o kilkadziesiąciu zmarlych. To najgorsza tego typu tragedia w ostatnich latach na tej granicy.

Sytuacja w samym mieście była chaotyczna. Tymczasowy Ośrodek Pobytu dla Migrantów (CETI) szybko się przepełnił, a jego bramy zostały zamknięte. Zmęczeni po przeprawie ludzie koczowali na ulicach, czekając na dalsze decyzje władz. Prezydent Ceuty Juan Jesús Vivas stwierdził, że sytuacja jest nie do utrzymania, i że działania podjęto zbyt późno i były niewystarczające.

Dlaczego akurat teraz? Sprawa sądowa zmienia zasady gry

Eksperci wskazują na konkretny powód eskalacji. Na początku tego miesiąca Sąd Najwyższy Hiszpanii orzekł, że migranci przechwyceni na morzu podczas próby dotarcia do Ceuty lub Melilli nie mogą być deportowani w trybie natychmiastowym. Według ministra polityki terytorialnej Angel Victor Torresa, jednym z czynników przyczyniających się do wzrostu liczby migrantów może być właśnie to orzeczenie.

Dla tysięcy ludzi czekających po drugiej stronie granicy to znaczyło tyle, że szansę dotarcia do Europy wzrosła dramatycznie. Sieć między wspólnotami migranckich szybko rozpowszechniła tę wiadomość, co doprowadziło do skupienia się bezprecedensowej liczby osób w marokańskim Fnideq, gotowych do niebezpiecznego skoku w nieznaną przyszłość.

Armia na ulicach, pół miliona powrotów

Rząd w Madrycie podjął decyzję o wysłaniu wojska, które ma zapewnić bezpieczeństwo w Ceucie. Siły zbrojne będą wspierać Gwardię Cywilną w wykonywaniu jej uprawnień oraz wszelkich innych działań niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa w mieście. Liczebność Gwardii Cywilnej w tym regionie zostanie podwojona, a wysłane zostaną także zespoły nurków i statki straży przybrzeżnej.

Równocześnie pojawiła się niespodziewana pozytywna wiadomość. Około 37,5 tys. spośród ponad 50 tys. migrantów, którzy w ostatnich dniach przedostali się do Ceuty, wróciło już do Maroka. Wielu migrantów, zdając sobie sprawę z konsekwencji i obawiając się deportacji, samo zdecydowało się na powrót. To zmalowało dramat sytuacji bardziej realistycznie, niż wiele mediów doniosło.

Europa obserwuje z niepokojem

Kryzys w Ceucie zmienił się w międzynarodowy problem. Brytyjski premier Andy Burnham wyraził zaniepokojenie sytuacją w Ceucie, gdzie w sposób niekontrolowany granicę przekroczyli migranci, i zaoferował hiszpańskiemu rządowi wsparcie w opanowaniu sytuacji. To pokazuje, że zagrożenie dla stabilności w regionie przekroczyło granice samej Hiszpanii.

Ceuta, podobnie jak Melilla, jest wyłączona ze strefy Schengen, co oznacza, że można bez problemu wjechać do niej z Półwyspu Iberyjskiego, ale powrót zawsze jest związany ze szczegółową kontrolą dokumentów i bagaży. To sprawia, że enklawa jest zarówno przyciągająca dla migrantów, jak i trudna do kontrolowania dla władz.

Pytania bez odpowiedzi

Sytuacja w Ceucie odsłania fundamentalne problemy systemu migracyjnego w Europie. Jak przygotować się na masowy napływ migrantów, gdy liczby są takie jak w ciągu ostatniej doby? Jak pogodzić człowieczeństwo z porządkiem prawnym? Jak rządy mają zareagować, gdy sądy wydają wyroki, które de facto zachęcają do takich prób? To pytania, na które szukają odpowiedzi nie tylko Hiszpanie, ale całe Stare Światowe.

Tymczasem Ceuta stara się powrócić do normalności. Premier Pedro Sanchez obiecał osobistą wizytę w enklawzie, aby ocenić sytuację i zapewnić pomoc. Ale ręka wszechmogącego rozkazodawcy nigdy się nie ośmieli wymazać bólu wszystkich tych, którzy stracili życie w próbie znalezienia lepszej przyszłości.