Papież Leon XIV rozdaje premie! Kardynałowie wrócili do "grubych pensji", co zmienia na Zachodzie
Po pięciu latach cięć wprowadzonych przez poprzednika, nowy papież na swoje urodziny ogłosił megapodwyżkę dla dostojników Kościoła. To zwrot ku innym priorytetom w zarządzaniu Watykanem.
Nowy papież, nowa polityka: zarobki kardynałów w górę
Papież Leon XIV anulował podjętą przez swego poprzednika Franciszka decyzję o obniżce pensji kardynałów o 10 procent oraz innych dostojników Kurii Rzymskiej o kilka procent. Papież uchylił „środki dotyczące ograniczenia wynagrodzeń" przyjęte przez Franciszka w Motu proprio z 23 marca 2021 roku.
W dniu swoich 71. urodzin Ojciec Święty odwiedził Bibliotekę Apostolską w Watykanie, gdzie otworzył tam wystawę. To jednak nie były jedyne urodzinowe niespodzianki, jakie papież przygotował w poniedziałek, 14 września. Natychmiast ogłosił też decyzję o przywróceniu pełnych wynagrodzeń swoim kardynałom, kończąc pięcioletni okres oszczędności, który wprowadził jego poprzednik.
Pandemiczne cięcia, które przetrwały kryzys
Reforma Franciszka obniżyła pensje kardynałów o 10 proc., szefów dykasterii i sekretarzy o 8 proc., a świeckich oraz duchownych pracowników o 3 proc. To była historyczna decyzja. Była to pierwsza tak szeroka redukcja wynagrodzeń w Watykanie w czasach współczesnych.
Czym uzasadniał swoją decyzję poprzedni papież? Leon XIV przypomniał, że tamte kroki „były konieczne również po to, by stawić czoło wyjątkowemu wyzwaniu pandemii" Covid-19. W 2021 roku Watykan faktycznie stanął przed ogromnymi problemami finansowymi, spowodowanymi zamknięciem bazylik dla turystów i wiernych. Brak odwiedzających oznaczał drastyczny spadek dochodów.
Wynagrodzenie kardynała przed redukcją wynosiło ok. 5 tys. euro (po obecnym kursie to 21,7 tys. zł). To może wydawać się sporą sumą dla polskiego pracownika, ale trzeba pamiętać, że kardynał to jedna z najwyższych godności w Kościele katolickim. Jeszcze bardziej zaskakujące może być, że zablokowane też zostały podwyżki części wynagrodzeń, przysługujące co dwa lata.
Kryzys minął, bieda przeszła? Ależ nie jest tak prosto
Nowy papież, Leon XIV (urodzony jako Robert Francis Prevost, Amerykanin z pochodzenia), ocenia sytuację finansową Watykanu diametralnie inaczej niż jego poprzednik. Jak zaznaczył papież, środki mogą teraz zostać zniesione, dzięki pewności, że Instytucje Stolicy Apostolskiej i Państwa Watykańskiego będą kontynuować innymi sposobami wysiłek na rzecz zapewnienia stabilności ekonomicznej.
Inaczej mówiąc: Leon XIV wierzy, że Watykan może znowu zarobić, a jego instytucje potrafią funkcjonować bez drastycznych cięć budżetowych. Papież uznał, że instytucje Stolicy Apostolskiej i Państwa Watykańskiego mogą zabiegać o stabilność ekonomiczną innymi metodami.
Co jeszcze zmienia nowy papież w Watykanie?
Decyzja o przywróceniu pensji to nie jedyna zmiana, jaką Leon XIV ogłosił w poniedziałek. Papież Leon XIV zdecydował o budowie na terenie Państwa Watykańskiego nowych przestrzeni dla Watykańskiego Archiwum Apostolskiego i Watykańskiej Biblioteki Apostolskiej. Bezpośrednim powodem decyzji jest znaczny wzrost zbiorów bibliograficznych i dokumentacji, przez co dotychczasowe przestrzenie obu instytucji stały się niewystarczające.
To drugi flagowy projekt papieża w jego pierwszych miesiącach urzędowania. Wcześniej wprowadził już kilka zmian w liturgii i strukturze Kościoła, które pokazują, że ma własną wizję zarządzania tą instytucją i nie boi się wycofywać decyzji swojego poprzednika.
Co to oznacza dla szeregowych wiernych?
Sprawa pensji kardynałów może wydawać się rzeczą odległą od codziennych obaw zwykłych katolików na całym świecie. Ale w rzeczywistości decyzje w Watykanie zawsze miały znaczenie dla tego, w jakim kierunku zmierza cały Kościół. Franciszek stawał na drodze konsumpcjonizmu i przepychu, przy czym jego decyzja była też gestem solidarności wobec wiernych cierpiących w pandemii.
Leon XIV natomiast sygnalizuje, że chce przyciągnąć do Watykan większy prestiż i zasoby. Rozbudowa Archiwum i Biblioteki pokazuje, że papież chce inwestować w dziedzictwo i naukę, a nie oszczędzać na wszystkim bez wyjątku. To wyraźny zwrot w polityce finansowej i strategii zarządzania Kościołem.
Wnioski na koniec
Kardynałowie mogą teraz znowu zarabiać tak, jak zarabiali przed 2021 rokiem. Leon XIV uznał, że kryzys pandemiczny, który przysparł wiele kłopotów Stolicy Apostolskiej, już przeszedł, i Watykan może sobie pozwolić na powrót do poprzedniego status quo finansowego. Czy to mądra decyzja? Czas pokaże, jak zmieni się finansowa sytuacja największej kościelnej organizacji na świecie pod nowym przewodnictwem.
