Polska walczy o gigafabrykę AI! Miliard euro na infrastrukturę przyszłości
Polska wchodzi w europejski wyścig sztucznej inteligencji. Konkurs o miliardową inwestycję rusza, a stawką jest miejsce w światowej czołówce innowacji.
Polska właśnie zrobiła wielki krok w wyścigu technologicznym. Nasz kraj oficjalnie stanął w konkurencji o budowę gigafabryki sztucznej inteligencji, z budżetem sięgającym miliarda euro. To nie jest projekt dla zainteresowanych hobbyści, ale poważna gra o przesunięcie granic polskiej innowacyjności i geopolityczną pozycję Europy.
Co to właściwie jest ta gigafabryka AI?
Polska zdecydowała się wystartować w konkursie EuroHPC na gigafabrykę AI w kategorii LOT 1, czyli średnią skalę, co jeszcze kilka lat temu uchodziłoby za absolutną czołówkę światowej infrastruktury AI. Ale nie przejmujcie się trudnymi nazwami, bo istota sprawy jest prosta.
Gigafabryka to nie hala montażowa jak u Fiata czy Skody. To niezwykle potężne centrum obliczeniowe, pełne procesorów graficznych (GPU), które będą trenować sztuczną inteligencję. W pierwszym etapie centrum musi zapewnić moc odpowiadającą co najmniej 25 tys. procesorów Nvidia H100, a po rozbudowie wymagany poziom rośnie do minimum 75 tys.
Dla tych, którzy nie gadają w liczbach GPU: to będzie infrastruktura obliczeniowa, która pozwoli Polsce i krajom europejskim trenować własne duże modele językowe (LLM), czyli AI takie jak ChatGPT, ale dostosowane do naszych potrzeb i języka. Nie będziemy już zależni od serwisów zza oceanu.
Dlaczego to takie ważne dla Polski?
Zamiast się wycofywać, Polska dostosowuje się do nowych reguł gry i wchodzi do niej na poważnie. I co ciekawe, nie działa sama. Polska już rozmawia o współpracy z 6-7 krajami UE, choć ich lista wciąż nie jest publiczna, co może oznaczać wspólne inwestycje, wzajemne udziały albo budowę dodatkowych anten podłączonych do głównego centrum.
To pokazuje, że Polska nie tylko chce unowocześnić swoją gospodarką, ale też stać się strategicznym partnerem dla całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Celem projektu jest stworzenie w Europie Środkowo-Wschodniej infrastruktury AI, która nie będzie zależna od gigantów branży oraz globalnych potęg.
Jak to będzie działać w praktyce?
Tu jest rzecz zaskakująca. Gigafabryka nie powstanie jako państwowa inwestycja pod klucz, lecz zaprojektuje ją, zbuduje i sfinansuje komercyjne konsorcjum, które bierze na siebie ryzyko technologiczne i biznesowe, a rola państw i Unii polega na zapewnieniu, że ktoś faktycznie będzie z tej infrastruktury korzystał, kupując usługi przez 60 miesięcy od momentu uruchomienia każdej fazy projektu.
Innymi słowy, rząd nie będzie tutaj grać na sztukmistrza ani wyrzucać pieniądze w powietrze. Zamiast tego będzie kupować moc obliczeniową u prywatnych firm, które będą motywowane zyskem. To model, który ma sens ekonomiczny i zmniejsza ryzyko fiaska.
Ale czekaj, jest i druga strona medalu
Podczas gdy państwo i prywatni inwestorzy rozwijają infrastrukturę, realny poziom absorpcji tych technologii przez polskie MŚP wciąż jest niski, z rozwiązań AI korzysta zaledwie od 4 proc. do 7 proc. firm z tego sektora. To paradoks: budujemy potęgę, ale nasze firmy czasami nie wiedzą, jak jej używać.
Dlatego równolegle w Poznaniu i Krakowie powstają mniejsze Fabryki AI (PIAST AI i Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH) jako regionalne centra kompetencji dla start-upów i MŚP. To ma wskazać małym i średnim firmom, jak faktycznie wykorzystać sztuczną inteligencję w codziennej pracy.
Co nas czeka teraz?
Konkurs EuroHPC to dopiero początek. W LOT 1 mają zostać wybrane cztery projekty, obok nich powstaną trzy jeszcze większe instalacje LOT 2, startujące od co najmniej 40 tys. ekwiwalentów H100 i dochodzące do 100 tys. po rozbudowie. Polska nie mierzy w absolutny top, ale granie w lidze średniej nie to, co brak gry.
Jeszcze pod koniec 2025 r. nie było jasne, czy zmienione zasady konkursu nie wywrócą całego projektu do góry nogami, ale perspektywa jest wyraźna: Polska chce zostać hubem AI w Europie Środkowo-Wschodniej, a nie obserwatorem. To krok ambitny, ale w dzisiejszym świecie technologii, bez ambicji nie ma postępu.
