Północny biegun magnetyczny ucieka do Syberii! Co to oznacza dla naszych telefonów i samolotów?
Biegun magnetyczny Ziemi przesunął się bliżej Syberii niż Kanady. Po raz pierwszy w prawie 200 lat! Szybka wędrówka zmienia nawigację, kompasy i GPS na całym świecie.
Niewidzialna mapa Ziemi zmienia się na naszych oczach
Północny biegun magnetyczny Ziemi przesuwa się w stronę Syberii, a historia pokazuje, że bieguny magnetyczne wielokrotnie zamieniały się miejscami. To nie jest jakaś fantastyczna wizja, lecz realny fenomen, który naukowcy obserwują od blisko 200 lat. Po ponad 190 latach w kanadyjskiej Arktyce, magnetyczna północ jest już bliżej Syberii niż Kanady, co potwierdza właśnie opublikowana aktualizacja globalnego modelu pola magnetycznego.
Jak to się dzieje? Głęboko pod naszymi stopami...
Zmienia się to nie na powierzchni Ziemi, ale w jej wnętrzu. W zewnętrznym jądrze Ziemi, około 3000 kilometrów pod powierzchnią, krąży roztopione żelazo i nikiel. Ten ruch generuje prądy elektryczne, a z nich powstaje pole magnetyczne planety. Kiedy zmienia się przepływ tej płynnej mieszanki, zmienia się także układ pola magnetycznego. To oznacza, że biegun magnetyczny nie jest czymś stałym, wędruje.
Prędkość wędrówki przyspiesza jak nigdy wcześniej
Przed stuleciem biegun poruszał się bardzo powoli. Od 1600 do 1990 roku przemieszczał się ok. 10-15 kilometrów rocznie, od początku XXI w. przyspieszył do około 55 kilometrów rocznie, ostatnie pięć lat: zwolnienie do ok. 25 kilometrów rocznie. Mimo że w ostatnich latach tempo nieco spadło, od niemal dwóch stuleci biegun magnetyczny odbył podróż o długości ponad 2200 kilometrów z kanadyjskiej Arktyki w stronę Syberii. To ogromna zmiana, której naukowcy nie potrafią w pełni wyjaśnić.
Czy twój smartfon przestanie działać?
Nie panikuj, nie będzie katastrofy z dnia na dzień. Ale jest coś ważnego, co musisz wiedzieć. Praktycznie każdy smartfon ma w środku czujnik magnetyczny. Gdy korzystasz z aplikacji mapowej i obracasz telefon, strzałka „północ" bazuje właśnie na danych pochodzących z takiego modelu. Za każdym razem, gdy aplikacja w twoim telefonie wskazuje kierunek północny, używa informacji pośrednio powiązanych z World Magnetic Model. Producenci sprzętu aktualizują te dane przy okazji kolejnych wersji systemów operacyjnych, dzięki czemu kompas w telefonie nie myli się o kilkanaście stopni po kilku latach.
Kto musi pilnie zaktualizować mapy?
Lotnictwo, żegluga i wojsko mają najwięcej do roboty. Modelu tego używają wojsko, linie lotnicze, żegluga, firmy technologiczne i twórcy map cyfrowych. Bez niego kompasy, systemy nawigacyjne i wiele algorytmów korzystających z GPS zaczęłyby się stopniowo mylić, bo uwzględniałyby przestarzałe położenie magnetycznej północy. Amerykańska Federalna Administracja Lotnictwa używa modelu do aktualizacji kursów i oznaczeń pasów startowych. To dlatego zaś kilka lat muszą się uaktualnić oficjalne mapy magnetyczne świata.
To początek końca świata?
Absolutnie nie. Przesuwanie się bieguna magnetycznego w stronę Syberii łatwo skojarzyć z sensacyjnymi wizjami odwrócenia biegunów Ziemi. Naukowcy uspokajają: nie ma sygnałów, że taka zmiana jest blisko. NASA podkreśla, że zmiany pola magnetycznego są naturalnym elementem historii Ziemi. Bieguny magnetyczne mogą się przemieszczać, a czasem całkowicie zamieniać miejscami. Nie oznacza to jednak katastrofy z dnia na dzień. Takie procesy trwają zwykle tysiące lat.
Czy na co dzień coś się zmieni?
Na szczeście dla nas, wpływa to głównie poprzez nawigację i infrastrukturę technologiczną. Sektory najbardziej wrażliwe na zmiany pola magnetycznego – lotnictwo, obrona, żegluga – już dziś planują działania z uwzględnieniem potencjalnych wahań. Innymi słowy, eksperci zajmują się tym, żebyśmy my nie musieli się martwić.
Podsumowanie: Północny biegun magnetyczny naprawdę zmierza do Syberii, a nawigacja na całym świecie musi się na to dostosować. Dla nas oznacza to głównie aktualizacje oprogramowania w smartfonach i samolotach. Zmiany pola magnetycznego Ziemi to normalna część historii naszej planety, a naukowcy ją monitorują na każdy krok. Możemy spać spokojnie.
